شبکه اطلاعات شغلی (ONET) مدلی برای تجزیه و تحلیل و طبقه بندی مشاغل

شبکه اطلاعات شغلی به عنوان پاسخی به تغییرات اقتصادی رخ داده درکشور امریکا از جانب اداره کار این کشور آغاز شد. هدف از اجرای این نظام روزآمد نمودن روش های تحلیل شغل و تهیه چارچوبی برای توصیف مشاغل در قرن بیست و یکم بود. در این نظام مشاغل به صورت محدوده وسیعی از مسئولیت هایی که از نظر بافت و اهمیت در طول زمان تغییر می کنند، در نظر گرفته شده اند. این نظام به طور رسمی از سال ۱۹۹۰ آغاز شده و از نظام طبقه بندی SOC به عنوان پایه طبقه بندی خود استفاده نموده است.

شبکه اطلاعات مشاغل (O*NET) ابزار بسیارقدرتمندی برای متخصصان منابع انسانی نیز به حساب می‌آید. مدیران و کارشناسان منابع انسانی می‌توانند با استفاده از این پایگاه، جزئی‌ترین اطلاعات موردنیاز خود را در صدها شغل بیابند. با استفاده از چنین اطلاعاتی ایشان می‌توانند فعالیت های مختلف منابع انسانی نظیر: تدوین شرح شغل، طراحی نظام جذب، برنامه‌ریزی نیروی انسانی، طراحی و بازمهندسی مشاغل، نیازسنجی آموزشی کارکنان، برنامه‌ریزی جانشینی، توسعه مسیرشغلی، ارزیابی عملکردکارکنان، طبقه‌بندی مشاغل و… را به صورت منسجم و هماهنگ انجام دهند.

اطلاعات موجود در این شبکه می‌تواند به منظور فعالیت های منابع انسانی درحوزه‌های ذیل مورد استفاده قرارگیرد: – تدوین شرح شغل – برنامه‌ریزی منابع انسانی – طراحی ساختار سازمانی – طراحی و بازمهندسی مشاغل – برنامه‌ریزی جانشینی – تحلیل نیازهای آموزشی – توسعه مسیرشغلی – توسعه نیروی انسانی – توسعه سازمانی مدل محتوایی O*NET چارچوبی مفهومی است که پایه و اساس پایگاه داده‌های O*NET را تشکیل می‌دهد. این مدل ساختار اطلاعات و انواع آن را که در پایگاه داده‌های O*NET موجود است، مشخص می‌کند.

مدل محتوایی O*NET این امکان را برای کاربر فراهم می‌کند که اطلاعات را از منظر حرفه‌ها (از طریق محور قرار دادن شرح شغل) یا از منظر کارکنان (از طریق محور قرار دادن ویژگی های کارکنان) مورد بررسی قرار دهد. مدل محتوایی O*NET بر اساس پژوهش‌های انجام شده در حوزه تجزیه و تحلیل شغل و سازمان توسعه یافته است و دو حوزه ویژگی های شغل (از طریق شاخص های شغل محور) و ویژگی های شاغل (از طریق شاخص های کارمند محور) را دربردارد. مدل محتوایی به گونه‌ای طراحی شده است که دریافت اطلاعات در مورد هر شغل، به تفکیک این که آن اطلاعات مشترک بین شغل ها، بخش ها و صنایع مختلف است (بین شغلی) و یا مختص آن شغل است (خاص شغل) امکان‌پذیر باشد.

O-Net

۱٫ ویژگی های شاغل[۱]: این حوزه ویژگی هایی نظیر توانایی ها، علایق و سبک‌های کاری را دربردارد. این ویژگی ها هم بر عملکرد شاغل مؤثرند و هم تعیین‌کننده ظرفیت دانش و مهارت های مورد نیاز برای انجام مؤثر یک شغل هستند.

۱٫۱٫ توانایی‌ها: شامل ویژگی های فردی است که بر روی عملکرد تاثیر می‌گذارد.

۲٫۱٫ علایق شغلی: ترجیحات محیط کاری

۳٫۱٫ ارزش های کاری: جنبه های کلی کار که برای رضایت شخص مهم هستند.

۴٫۱٫ سبک‌های کاری: ویژگی های شخصی که می‌تواند بر درستی انجام کار تاثیر گذارد.

۲٫ الزامات شاغل[۲]: این حوزه ویژگی های مرتبط با کار را که فرد قبلاً به دست آورده است یا از طریق تجربه و تحصیلات در خود توسعه داده است، شامل می‌شود. دانش عبارت است از واقعیت ها و اصول مرتبط با یک شغل که از طریق فرد کسب شده است. مهارت ها، بکارگیری دانش در یک زمینه کاری هستند و می‌توانند به مهارت های پایه[۳] (نظیر خواندن که ابزاری برای کسب دانش به شمار می‌رود) و مهارت های بین وظیفه‌ای[۴] (نظیر حل مسئله که مشترک بین فعالیت های مختلف است) تقسیم شوند.

۱٫۲٫ مهارت های پایه: ظرفیت‌های توسعه داده‌شده که یادگیری را تسهیل کرده یا فراگیری دانش را تسریع می‌کند.

۲٫۲٫ دانش: مجموعه طبقه‌بندی شده‌ای از اصول و واقعیت‌های بکار رفته در زمینه‌های کلی.

۳٫۲٫ تحصیلات: تحصیلاتی که پیش از آغاز انجام کار برای انجام درست آن موردنیاز است.

۳٫ الزامات تجربی[۵]: این حوزه شامل ویژگی های کیفی می‌شود که به فعالیت های قبلی فرد و فعالیت های کاری مشخصی مربوط است. از جمله این اطلاعات عبارتند از: پس زمینه تجربی خاصی که یک شاغل باید در یک شغل یا گروهی از مشاغل داشته باشد و همچنین گواهی‌نامه‌ها، مدارک و آموزش هایی که قبلاً دیده است.

۱٫۳٫ تجربه و تعلیمات: در این بخش به این پرسش پاسخ داده می شود که اگر کسی برای انجام کار استخدام می‌شود تا چه حد به موارد زیر نیاز می‌باشد.

۲٫۳٫ مهارت های پایه (نیازمندی ورودی): شرایط لازم برای ظرفیت‌های توسعه یافته که تسهیل کننده یادگیری یا اکتساب دانش است.

۳٫۳٫ گواهی‌نامه‌ : پروانه کار، گواهینامه یا مدرکی که نشاندهنده کسب یک مهارت توسط شاغلی خاص است.

۴٫ الزامات شغل[۶]:O*NET فعالیت های عمومی یک شغل و فعالیت های جزئی آن، که حتی ممکن است در بین شغل های مختلف مشترک باشد، در این حوزه جای دارند. با این چارچوب، مجموعه یکسانی از شاخص ها می‌تواند در تشریح مشاغل مختلفی استفاده شود. شاخص های مربوط به زمینه کار (زمینه فیزیکی، اجتماعی و ساختاری کار) که می‌تواند تعیین‌کننده ویژگی های خاصی هر شغل باشد نیز در این حوزه قرار می‌گیرند.

۱٫۴٫ فعالیت های کاری عمومی: انواع کلی رفتارهای شغلی که در چندین شغل روی می‌دهند

۲٫۴٫ فعالیت های کاری مشروح: انواع رفتارهای شغلی که در چندین شغل روی می‌دهند

۳٫۴٫ بافت سازمانی: ویژگی های سازمانی که بر روی نحوه کار افراد اثر می گذارد.

۴٫۴٫ محتوای شغلی: عوامل فیزیکی و اجتماعی که ماهیت کار را تحت تاثیر قرار می‌دهند.

۵٫ اطلاعات خاص شغل[۷]: این حوزه دربرگیرنده شاخص هایی است که به یک شغل خاص مربوط ‌اند و به واسطه رسته شغلی پالایش می‌شوند. این اطلاعات شامل وظایف و ماشین‌های خاص یک شغل، ابزارها و نرم‌افزار –که مرجعی برای گزینه جستجو «ابزاریابی» نیز به حساب می‌آیند- است. این دسته از اطلاعات بویژه برای کاربردهای خاص منابع انسانی نظیر آموزش، تدوین شرح شغل یا بازنگری مشاغل مفید است.

۱٫۵٫ وظایف: وظایف شغل خاص.

۲٫۵٫ ابزار و تکنولوژی: ماشین‌آلات، تجهیزات، ابزارها، نرم‌افزارها و کارکنان فناوری اطلاعات ممکن است به منظور کارکرد مطلوب در محیط کاری با عملکرد بالا مورد استفاده قرار گیرند.

۶٫ ویژگی های بازار کار[۸]: این حوزه شامل ویژگی های عمومی مشاغل است و می‌تواند در تعیین میزان تقاضای مشاغل مختلف مورد استفاده قرار گیرد. این حوزه زمینه‌های اجتماعی و اقتصادی مشاغل را نیز در بر می‌گیرد. اطلاعات بازار کار که بر اساس صنعت یا شغل تعریف شده‌اند نیز در این دسته قرار می‌گیرند. O*NET اطلاعات این بخش را از طریق گزینه اطلاعات آماری بازار کار که شامل داده‌های حقوق و دستمزد، دورنمای تقاضا برای شغل، و اندازه صنعت می‌شود، ارائه می‌کند. بسیاری از این اطلاعات از طریق منابع خارجی O*NET نظیر اداره مطالعات و آمار نیروی انسانی وزارت کار امریکا، وزارت امور بازرگانی، وزارت دفاع و اداره آمار تهیه می‌شوند.

۱٫۶٫ اطلاعات بازار کار: خصوصیات نیروی کار فعلی مشاغل.

۲٫۶٫ دورنمای شغل: خصوصیات نیروی کار مشاغل در آینده.

ویژگی های کلیدی نظام Onet

  • از آنجا که به دلیل گستردگی بازار کار امریکا کل مشاغل این کشور را دربر می گیرد، مجموعه جامع و کاملی به شمار می آید که اطلاعات آن به راحتی نیز در دسترس بوده و به طور مرتب بروز رسانی می شود.
  • به دلیل گستردگی دامنه شمول، امکان انطباق آن با وضعیت هر سازمان دیگر، راحت است.
  • روش های پایه در مدل NOC و… قدیمی تر بوده و به DOT شبیه است. در حالی که Onet جامعتر بوده و مدل پایه آن جدیدتر است.
  • امکان تفکیک بخش های قابل استفاده در مدل Onet راحت تر است و بسته به نیاز هر شرکت ممکن است از اطلاعات بخش های مرتبط استفاده شود، بدون آن که به کلیّت کار آسیبی برسد.
  •  امکان ارائه اطلاعات لازم برای اجرای سیستم های مختلف مدیریت منابع انسانی (مانند آموزش، استخدام، انتخاب و انتصاب، حقوق و مزایا) توسط اطلاعات فراهم شده از طبقه بندی ONET-SOC وجود دارد.

[۱]– Worker Characteristics[2]– Worker Requirements[3]– Basic skills[4]– Cross-functional skills[5]– Experience Requirements[6]– Occupational Requirements[7]– Occupation-Specific Information[8]– Workforce Characteristics

6 دیدگاه دربارهٔ «شبکه اطلاعات شغلی (ONET) مدلی برای تجزیه و تحلیل و طبقه بندی مشاغل»

  1. بازتاب: معرفی سایت O*NET: با O*NET آینده تان را بسازید - معصومه شیخ مرادی

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *